W@RK
Gratis
kennis online
Onderwijsminister Loek Hermans legde de OU eind 1999 15
miljoen bezuiniging op vanwege afnemende studentenaantallen. Verder gaf hij
aan dat de OU moest nadenken over een fusie met Maastricht of een
levensvatbaar alternatief. Sindsdien is er een ware richtingenstrijd
losgebarsten. OU-bestuurder Cees Datema zette vooral in op het concept van de
internetuniversiteit en vulde de bezuiniging zelfstandig in met een
saneringsplan, waar de OR van schrok. Een deel van de wetenschappelijke staf
kwam in opstand en zette vooral in op de academische status quo en een
bestuurlijke fusie met Maastricht. Loek Hermans bleek vooral voorstander van
een internetuniversiteit in consortiumverband, vanwege uitstralingseffecten
naar andere instituten en de economie. Ik ben blij dat het concept van de
internetuniversiteit bestuurlijk is omarmd. Maar het is jammer dat het
helemaal geen handen en voeten wordt gegeven, waardoor het initiële
enthousiasme van de wetenschappelijke staf voor dit concept nu wegebt. En dat
terwijl een nieuwe ICT- en internetmissie de OU juist veel extra taken kan
opleveren. En dat terwijl er de afgelopen jaren al forse stappen vooruit zijn
gezet, uniek in het universitair landschap in de Benelux en misschien wel ver
daarbuiten: de OU verzorgt haar onderwijs steeds intensiever online en
verkoopt al haar cursussen via een webwinkel. Kleine stappen voor een
commercieel bedrijf, reuzensprongen voor een publieke universiteit. Bovendien
zit de groei er fors in: het omzetrecord staat in mei op een afzet van 27
cursussen op één dag. De online omzet kan voor het eind van dit jaar oplopen
tot 10% van de totale afzet! Hierop voortbordurend is er nog veel meer
mogelijk. De volgende logische stap is online kennisdistributie om een groter
publiek te bereiken. Een klein experiment met het gratis via internet
aanbieden van oraties, studiegidsen, proefschriften en ander promotiemateriaal
verloopt zeer bevredigend. Dit zou de kern van een nieuwe marketingstrategie
voor de OU kunnen vormen: “basiskennis” gratis en laagdrempelig online
beschikbaar stellen, en inkomsten verwerven uit veelal bestaande toegevoegde
waardediensten zoals cursusbegeleiding, examinering, verkoop van fysieke
studiematerialen, advisering en maatwerkproductie. Wanneer de OU dit
internetmarketingprincipe volledig omarmt is er ruimte voor nieuwe groei:
zodra de OU al haar kennis via internet gratis aanbiedt, leidt dat tot
meer bezoekers en grotere naamsbekend, wat vervolgens leidt tot meer verkopen.
Deze marketingstrategie past ook uitstekend bij de publieke taak van de OU om
academische kennis en onderwijs laagdrempelig aan te bieden aan de Nederlandse
bevolking. Een goede online universiteit, die midden in de Nederlandse
infomaatschappij staat, heeft een grotere meerwaarde dan een gemarginaliseerde
provinciale postorderuniversiteit. Zeker wanneer de samenwerking met HBO’s
en bedrijfsopleidingen verder wordt uitgebouwd, en er een opening gecreëerd
wordt naar commercieel succesvolle instituten als de LOI die ook graag
opleidingen op academisch niveau zouden aanbieden. W@rk te over dus!
Martijn
Hoogeveen is hoogleraar multimedia aan de Open Universiteit Nederland en
directeur van TakeitNow.com. Reacties: martijn@takeitnow.com.