W@RK
Opstand
der Cybrarians
Planet bouwde met hen een reputatie
op… Yahoo! creëerde met hen als first mover een miljardenwaarde op
de beurs… de cybrarians – de bibliothecarissen van het internet –
die actief voor de beginnende websurfer op zoek gaan naar de beste
links, en deze ordenen in simpele, gerubriceerde kliklijsten op onderwerpen
als internet, computers, muziek, sex, hypotheken.. noem maar op. Communities
of interest heette dat bij Planet in het gangbare angelsaksische
vakjargon. Maar Planet vergat deze asset en er ontstond in Nederland
marktruimte voor een nieuwe club cybrarians die de Nederlandse Yahoo! konden
gaan creëren: dat werd de startpagina-gemeenschap. Honderden vrijwilligers
namen deel aan deze gemeenschap van cybrarians, waarvan ieder lid op het
gebied van hobby of specialisme een klein stukje van het Nederlandse web in
kaart bracht, en alleen de beste links onderbracht op een eigen pagina:
advocaten.pagina.nl, auto.pagina.nl, computer.pagina.nl, enz. enz. De
onafhankelijke voorselectie van links, op een overzichtelijke manier
gepresenteerd, door een vanaf eind 1998 snel aanzwellende club onafhankelijke
enthousiastelingen, werd door de internetgebruikers enorm gewaardeerd.
Startpagina werd de snelstgroeiende .nl-gids, die Planet en World Online na
iets meer dan een jaar achter zich liet qua bezoekersaantallen. Maar.. de
onafhankelijkheid van de redactie werd hier en daar vergeten door de grens
tussen contentredactie en advertentiewerving te laten vervagen. Links werden
niet altijd op kwaliteit geselecteerd, er werd soms door de site-eigenaar voor
betaald zonder dat dit op enige wijze duidelijk was voor de bezoeker. Waar was
de redactionele onafhankelijkheid gebleven? De overname door VNU zal het
aanbrengen van een strikte scheiding tussen contentredactie en
advertentiewerving gaan garanderen. Maar de overname bracht een ander probleem
met zich mee… een deel van de honderden cybrarians kwam in opstand omdat ze
zich moreel mede-eigenaar voelden van het concept, maar dat in
formeel-juridische zin niet waren en dus ook niet echt meeprofiteerden van de
overname. Deze Opstand van Cybrarians markeert een bijzondere ontwikkeling:
het creatieve individu is op internet van onschatbare waarde en moet
gekoesterd worden. Wanneer de cybrarian tegen de haren wordt ingestreken,
loopt deze net zo hard weg en kan een “internetballon” snel leeg lopen.
Page2start speelde handig in op dit sentiment en bij aanvang had deze nieuwe
startpagina met een vergelijkbaar concept al reeds 200 Cybrarians overgenomen
of aangetrokken. Omdat iedere cybrarian reclame maakt voor zijn eigen pagina
bij vrienden, bekenden en andere site-eigenaren zal dit ook groei in
bezoekersaantallen met zich meenemen. Toch is het niet alleen de cybrarian die
de waarde van een internetpagina bepaalt… de inertie van de grote aantallen
wordt toch vooral bepaald door de honderdduizenden bladerprogramma’s waar nu
startpagina.nl als homepage staat ingesteld. De Opstand der Cybrarians slaagt
pas echt wanneer de opstandelingen in staat blijken hun gebruikers mee te
nemen naar een nieuwe omgeving.
Martijn
Hoogeveen is hoogleraar multimedia aan de Open Universiteit Nederland en
directeur van TakeitNow.com. Reacties: martijn@takeitnow.com.