Pyjama-economie

Martijn Hoogeveen

Leidt internet tot een piranha-economie... of een pyjama-economie? Mijn buurman twee huizen verderop werkt bij Hewlett Packard in de verkoop. En werkt vaak vanuit huis, omdat hij toch geen eigen bureau meer heeft bij HP, en geen behoefte heeft aan de file. Wanneer hij geen zin heeft zich ’s ochtends aan te kleden doet hij in zijn pyjama allerlei internationale business calls. Het leuke is dat de gesprekspartners aan de andere kant niet weten in welke toestand hij zich op dat moment bevindt. Ook Durk Jan de Bruin, de bedenker en oprichter van een van ‘s-Neerlands meestbezochte websites, Startpagina.nl, en adept van virtuele bedrijvigheid, is vaak 's ochtends thuis in zijn badjas aan de slag. “Mijn laptop en telefoon vormen samen mijn bedrijf. Waar ik fysiek zit maakt niet uit. Soms werk ik vanuit Portugal en dan krijg ik wel de grappige reactie dat de nummerherkenner van de ontvangende telefoon een raar nummer aangeeft.” Startpagina.nl is georganiseerd als virtueel bedrijf rondom de website als focuspunt: honderden enthousiastelingen beheren ieder een eigen subpagina op eigen kosten. Bescheiden bannerinkomsten worden voor de subpagina’s gegenereerd en verdeeld door een gespecialiseerd marketingbureau. Ook het beheer van de Startpagina-structuur gebeurt virtueel. Het grootste deel van de mail die naar Startpagina.nl gaat, wordt beantwoord vanuit Portugal, waar een goede vriend woont van Durk Jan, die hij sinds zijn veertiende kent. Hij woont daar in een boerderij op een top van een berg en is getrouwd met een Portugese. Ook een lid van de pyjama-economie dus. Fysiek zien de partners elkaar slechts zo'n 3 a 4 keer per jaar, maar email-communicatie is er dagelijks bij en bellen doen ze zo'n 2 keer per week. Durk-Jan: “Zelf werk ik al zo'n 3 jaar virtueel en heb gemerkt dat je snel verkeerd kan overkomen. Bij een gesprek is de toon waarop je iets zegt heel belangrijk en tevens telt de nonverbale communicatie.  Met email wordt dit vaak slecht doorgegeven. Er kunnen dus snel binnen bedrijven emailoorlogen ontstaan die puur hun ontstaansrecht ontlenen aan een stukje miscommunicatie.”
Is het eigenlijk wel leuk om in de pyjama-economie te werken in een virtueel bedrijf sverband? Veel mensen klagen over het vele beeldschermwerk en gebrek aan direct contact met collega’s. Durk Jan vindt dat het juist erg leuk kan zijn. “Ik ben de afgelopen jaren nog nooit zoveel bij mijn kinderen geweest, sinds ik twee dagen per week virtueel werk: ik breng ze naar school en haal ze op. Ik ga 31 december naar mijn vriend in Portugal en werk gewoon door. Dat willen de mensen toch het liefst in plaats van in een duf kantoor te zitten? Wanneer ik in Portugal werk duiken we als we het zat zijn even lekker de zee in. That's life man!” Wie wil dat niet? De “pyjama-economie” vertelt meer dan de piranha-economie iets over hoe mensen hun werk in de nieuwe economie willen organiseren op een organischer manier.

Martijn Hoogeveen is hoogleraar multimedia aan de Open Universiteit Nederland en directeur van TakeitNow.com. Reacties: martijn@takeitnow.com.