Anti Gestapo, Pro Baas

Martijn Hoogeveen

Steeds vaker komt het voor dat het webbezoek en de emailcorrespondentie van medewerkers wordt doorgelicht door werkgevers. Met name porno downloads, gokken, chatten, winkelen en het illegaal kopiëren van software wordt gemonitord. In het geval van verspreiding van kinderporno en andere onwettige activiteiten is er nog wel een lans voor te breken, maar bij het merendeel van de medewerkers gaat het daar natuurlijk niet om. En de baas is natuurlijk Vrouwe Justitia niet! Wanneer er via een centraal bedrijfsnetwerk gesurfd wordt is het bijhouden van webbezoek een fluitje van een cent. 30% van de werkgevers in de VS stelt lijstjes op met veelbezochte “foute” web sites. Medewerkers kunnen rekenen op berisping of ontslag wanneer het surfgedrag botst met de waarden van de directie. Nog indringender is het wanneer je email door de baas wordt gescand op het gebruik van bepaalde ongewenste woorden, of wanneer ongewenst privé-emailgedrag gemonitord wordt. Onderzoek heeft al eens uitgewezen dat het stressverhogend is voor medewerkers wanneer ze zich ervan bewust zijn dat de baas kan meekijken met wat ze achter de computer doen. Dat zal de werksfeer en motivatie niet ten goede komen. En dat is zeker niet het geval wanneer de bedrijfs-Gestapo bepaalde medewerkers helemaal doorlicht. Wantrouwen en achterdocht zijn snel geboren, maar de wonden ervan genezen niet snel. De rechten van medewerkers lijken beperkt te zijn, omdat de bedrijfs-pc die ze gebruiken eigendom is van de werkgever, waardoor dus alles wat daarmee wordt opgevraagd, opgeslagen en verzonden onder de werkgevers verantwoordelijkheid valt.

De rechten van medewerkers mogen dan beperkt zijn, er zijn effectieve methoden om jezelf als medewerker goed te beschermen tegen te indringend meekijken door de baas. Voorkomen is beter dan genezen, en er is geen enkele reden voor om als werkeloos slachtoffer de willekeur van werkgevers te ondergaan. Eigenlijk is het heel eenvoudig om de bedrijfs-Gestapo buiten spel te zetten! De meest eenvoudige methode is door privégebruik en zakelijk gebruik via de pc-van-de-baas te scheiden . Door de privécommunicatie via een eigen (gratis) account bij een publieke internetaanbieder te laten lopen via een publiek telecomnet is het niet meer zo makkelijk voor de werkgever om de datastromen te monitoren. De meeste internetaanbieders onderhouden geen relaties met werkgevers die de privacy van haar klanten aantast. Let er bij het gebruik van een publieke internetaanbieder wel op dat het zakelijke emailadres niet vermeld staat bij privécorrespondentie, want anders komen de antwoorden toch nog via het bedrijfsnetwerk binnen. Het is overigens een vergissing om te denken dat het gebruik van anonieme webmail-accounts (zoals Hotmal.com of Freemail.nl) bescherming geeft tegen meelezen door de baas. Wanneer de webmail via het bedrijfsnetwerk wordt opgehaald blijft het mogelijk om de informatie die op het scherm staat ergens in het netwerk op te slaan en te analyseren.

Tenslotte is er nog het gevaar dat de bedrijfs-Gestapo de inhoud van de bedrijfs-pc zelf doorzoekt. Omdat surfgedrag en emailcorrespondentie bewaard worden is het belangrijk de potentiële schade zoveel mogelijk te beperken door oude correspondentie te wissen, de pc regelmatig op te schonen, en de cache van de browser uit te zetten. Kortom, laat het er niet op aan komen en neem privacy-bescherming volledig in eigen hand, geef de bedrijfs-Gestapo geen enkele kans, en je kweekt nog tevreden bazen ook. Alleen de ICT-afdeling zal af en toe eens mopperen over het aansluiten van een eigen modem en wat eigen software. Maar liever een meningsverschil met de ICT-afdeling dan een conflict met de baas! ;-)

Martijn Hoogeveen is hoogleraar multimedia aan de Open Universiteit Nederland en directeur van TakeitNow.com. Reacties: martijn@takeitnow.nl.

Links:

- http://wings.buffalo.edu/Complaw/CompLawPapers/farber.htm - Employee Privacy and Email (VS)

- http://www.consumer-action.org/Library/English/Privacy/PV-I-03_EN.html - internationale Privacy Rights Clearinghouse