Boek Multimedia & Infosnelwegen

Internet-EDI? ICEshop! (Dutch)
Knowledge4Free: gratis kennis!

Multimedia.
De dageraad voor infosnelwegen voor tekst, beeld en geluid.

(Wegens succes: de tweede volledig herziene en uitgebreide editie)

Samenvatting
Inhoudsopgave
Bestellen
Voorwoord

Bestelinformatie

Het boek kan via de boekhandel besteld worden bij Lansa Publishing BV (email fdesk@lansa.nl) onder vermelding van: Hoogeveen, M.J. (1997). Multimedia. Lansa Publishing: Leiderdorp.

Inhoud

SAMENVATTING 2

VOORWOORD 4

INHOUD 6

DEEL I: INTRODUCTIE MULTIMEDIA 13

1. SNELLE EVOLUTIE RICHTING TELEMULTIMEDIA 14
    1.1. Groeiende acceptatie Multimedia 14
    1.2. Wat is multimedia? 15
        1.2.1. Multimedia als integratie van meerdere media 15
        1.2.2. Multimedia als de convergentie van industrieën 19
    1.3. Groei markt onderstreept belang multimedia 21
    1.4. Soms toegevoegde waarde 22
    1.5. Opname in bedrijfsnetwerken 23
    1.6. Richting telemultimedia 24
    1.7. Outline 25

2. MULTIMEDIACOMMUNICATIE VIA INFOSNELWEGEN 27
    2.1. Multimania? 27
    2.2. Infosnelweg 28
    2.3. Compressie 29
    2.4. Telecommunicatierevolutie 30
    2.5. Discussie 31

DEEL II: WAT IS DE TOEGEVOEGDE WAARDE VAN MULTIMEDIA? 33

3. AAN WELKE BEHOEFTEN APPELLEERT MULTIMEDIA? 34
    3.1. Een driedimensionale wereld onder de knop 34
    3.2. Zakelijke en persoonlijke behoeften 35
    3.3. Organisationele behoeften 37
    3.4. Discussie 41

4. RICHTING EEN THEORIE OVER EFFECTIVITEIT MULTIMEDIASYSTEMEN 42
    4.1. Introductie: waarom een theorie 42
    4.2. Multimediaparadigma 43
    4.3. Onafhankelijke variabelen en theorieën over hun effecten 45
        4.3.1. Niveau van multimedialiteit 46
        4.3.2. Niveau van mens-machine-interactiviteit 50
        4.3.3. Niveau van congruentie 52
        4.3.4. Goed gebruik van referentiemodellen 53
        4.3.5. Kwaliteit informatierepresentatie 54
        4.3.6. Gebruik van navigatiestructuren 56
    4.4. Discussie: richting een nieuw multimediaparadigma 57

5. AANWIJZINGEN VOOR EFFECTIEVE PROJECTAANPAK 61
    5.1. Multimediale uitgangspunt en benadering is revolutie 61
    5.2. Objectgeoriënteerde, integratieve aanpak sluit goed aan 62
        5.2.1. Systeemintegratie 63
        5.2.2. Objectgeoriënteerde benadering 64
        5.2.3. Waar Objectoriëntatie en het Web elkaar ontmoeten.... op (Hot) Java! 65
        5.2.4. Multimediale systeemontwikkeling 68
    5.3. Kritische succesfactoren voor multimediasytemen 69
        5.3.1. Kritische succesfactoren bij projectmanagement 70
        5.3.2. Kritische succesfactoren met betrekking tot systemen 72
        5.3.3. Meet hoe kritisch factoren voor uw project zijn! 74
    5.4. Discussie 75

DEEL III. RENDERENDE TOEPASSINGEN: HET KAF VAN HET KOREN SCHEIDEN 77

6. FLORERENDE TOEPASSINGSGEBIEDEN MULTIMEDIA IN VOGELVLUCHT 78
    6.1. Europees multimedia-onderzoek rendeert te weinig 78
    6.2. Multimediacourseware verhoogt efficiency 79
    6.3. Bibliotheek van nature multimediaal 83
    6.4. Onderzoek en ontwikkeling 85
    6.5. Amusement is populair 86
    6.6. Elektronisch publiceren zonder limiet 87
    6.7. Workflow en groupware verhoogt efficiency 89
    6.8. Interactieve marketing en digitale verkoop 91
    6.9. Multimediazuilen renderen soms 92
    6.10. Multimediapresentaties zijn goede investering 94
    6.11. Internet Service Provision wordt volwassen 95
    6.12. Discussie 96

7. KANSEN VOOR VERBETERING VAN MARKETING 98
    7.1. Introductie 98
    7.2. Multimedia marketing verandert de marketing mix 98
    7.3. Multimediale marketingsystemen voor implementatie van marketing mix 101
    7.4. Met multimediale marketingsystemen nagestreefde bedrijfsdoelen 102
        7.4.1. Verstevigen marktpositie 103
        7.4.2. Verhogen kwaliteit dienstverlening 103
        7.4.3. Verbetering promotie 104
        7.4.4. Efficiëntievoordelen door verbeterd hergebruik van marketingmateriaal 104
        7.4.5. Efficiëntieverbetering door verkoopautomatisering 105
        7.4.6. Effectiever verkopen? 108
        7.4.7. Verbetering kennis- en informatie-overdracht 109
    7.5. Denk goed na over welke activiteiten je hoe effectief kunt ondersteunen 109
    7.6. Een aantal onopgeloste kwesties 111

8. MULTIMEDIA VERBETERT OVERHEIDSDIENSTVERLENING 113
    8.1. Historie infovoorziening 113
    8.2. Multimediale infovoorziening 113
    8.3. Toepassingen overheid 114
    8.4. Discussie 116

DEEL IV: TECHNISCHE INNOVATIES GRONDSLAG MULTIMEDIALE INFRASTRUCTUUR 117

9. WAT KENMERKT MULTIMEDIASYSTEMEN? 118
    9.1. Definitie multimediasystemen 118
    9.2. Een natuurgetrouwe gebruikersinterface 118
    9.3. En na multimedia? Virtual Reality? 121
    9.4. Standaardfaciliteiten voor tekst, beeld, geluid en tabellen 121
    9.5. Audiovisuele communicatie tussen werkplekken 122
    9.6. Interfaces naar open systemen 125 9.7. Auteurstalen (ondersteuning auteurs) 125
    9.8. Werkbare set multimediastandaarden 127
    9.9. Discussie 128

10. DE HISTORISCHE ONTWIKKELING VAN HYPERTEXT NAAR HYPERMEDIA 129
    10.1. Inleiding 129
    10.2. Van hypertext naar hypermedia 132
    10.3. Verwachtingen en voor en nadelen van hypermedia 132
    10.4. Eigenschappen van hypermediasystemen 134 10.4.1. Kaarten en hyperlinks 135
        10.4.2. Labels en typen 136
        10.4.3. Windows 137
        10.4.4. Indexen 137
        10.4.5. Grafische overzichten 137
    10.5. Discussie 138

11. OOK DOCUMENTAIRE INFORMATIE SYSTEMEN WORDEN MULTIMEDIAAL 139
    11.1. Twee misvattingen 139
    11.2. Professionele eilanden 140
    11.3. Geboden versus gewenste functionaliteit 142
    11.4. Beteugel wildgroei door standaardisatie 143
    11.5. Multimediadocumenten 144
    11.6. Onderzoek naar efficiëntieverbeteringen 145
    11.7. Discussie 146

12. OP ZOEK NAAR DE BESTE ZOEKROBOT OP HET WEB: EEN 10 VRAGEN TEST 147
    12.1. Vijf zoekrobots vergeleken 148
    12.2. Enige termen uitgelegd 150
    12.3. Conclusie 151

13. VOLLEDIGE INTEGRATIE VAN INFORMATION RETRIEVAL EN DATABASE MANAGEMENT UITEINDELIJK NODIG 153
    13.1. Inleiding 153
    13.2. Integratie RDBMS- en IRS-faciliteiten 155
        13.2.1. RDBMS 155
        13.2.2. IRS 156
        13.2.3. Motivatie voor het combineren van IRS- en RDBMS-faciliteiten 156
        13.2.4. Verschillende integratieve benaderingen 158
        13.2.5. Hybride en multimediaal 159
    13.3. Checklist Faciliteiten MDBMS 160
        13.3.1. Opslag van gegevens 161
        13.3.2. Classificatie en het relationele model 162
        13.3.3. Integriteitbewaking 162
        13.3.4. Zoeken naar informatie en SQL 163
        13.3.5. Thesaurus 165 13.3.6. Gestructureerde overzichten: ranking en clustering. 166
        13.3.7. Setmanipulatie 168
        13.3.8. Tekstindexering 169
        13.3.9. Inhoudsattendering 169
        13.3.10. Documentstandaarden 169
        13.3.11. Patroonherkenning 170
    13.4. Discussie 170

14. DESKTOP MULTIMEDIA STELT HOGE EISEN AAN TECHNISCHE INFRASTRUCTUUR 172
    14.1. Multimediale eisen aan de technische infrastructuur 172
    14.2. Desktop Multimedia 173
        14.2.1. Historie 174
        14.2.2. Eisen aan de Multimedia PC 175
        14.2.3. Zakelijke informatieverwerking met de DOS-PC en PS/2 175
        14.2.4. Grafisch werkstation 176
        14.2.5. Personal Assistants 177
        14.2.6. De rol van grotere computersystemen 177
    14.3. Beeld- en geluidskwaliteit 178
        14.3.1. Weergave van beeld en geluid 178
        14.3.2. Geluid van telefonie- en CD-kwaliteit 179
        14.3.3. Wordt HDTV wat? 180
        14.3.4. Opname en bewerking van beeld en geluid 183
    14.4. Massa-opslagmedia 184
        14.4.1. Magnetische opslagmedia 184
        14.4.2. Magneto-Optische opslagmedia 185
        14.4.3. Optische opslagmedia 185
    14.5. Datacommunicatie 196
        14.5.1. Modemtechnologie over PSTN 197
        14.5.2. Onderscheid LAN en WAN 200
        14.5.3. Multimedia-LAN's 200
        14.5.4. Internet Protocol WAN's 201
        14.5.5. Intranet 203
        14.5.6. ATM-WAN's als implementatie van Breedband ISDN 204
        14.5.7. Draadloze communicatie 205 14.6. Internetgebaseerde telediensten 208
        14.6.1. Internet toegangsnetwerk 208
        14.6.2. Toegevoegde waarde diensten 209
    14.7. Discussie 212

DEEL V: NABESCHOUWINGEN 214

15. DISCUSSIE 215
    15.1. De droom van een multimediale organisatie 215
    15.2. De droom van een infosnelweg 216
    15.3. De droom van een infomaatschappij 217
    15.4. De harde werkelijkheid van informatiecompetitie 218

APPENDIX A. AFKORTINGEN 220
APPENDIX B. TERMINOLOGIE 227
APPENDIX C. OVERZICHT FIGUREN EN TABELLEN 231
LITERATUUR 233
INDEX 238

Samenvatting

Mensen communiceren graag in natuurlijke taal met elkaar, terwijl ze elkaar niet alleen kunnen horen, maar ook zien en liefst ook voelen. In de reclamewereld wordt er al lang van uit gegaan dat we, om een boodschap goed over te brengen, alle mediaregisters moeten opentrekken. Er wordt gecombineerd gebruik gemaakt van stilstaand en bewegend beeld, van muziek, van spraak en van tekst. Kortom multimediale informatie. Multimedia wordt naast marketing en verkoop met name toegepast in educatie en amusement, maar ook in wetenschappelijke simulaties, digitale bibliotheken, virtuele kunst en elektronische publikaties. Je kunt het zo gek niet noemen, of multimedia klinkt er in door.

Multimedia-ontwikkelingen zijn enorm versneld door de opkomst van Internet, de voorloper van de infosnelweg. De sterke groei in de hoeveelheid multimediaverkeer leidt echter tot congesties op deze infosnelweg-in-wording. Gelukkig bieden ontwikkelingen ten aanzien van compressie en flexibele hoge-bandbreedte netwerken op afzienbare termijn een oplossing voor dit probleem. Een groter probleem is dat overheden de kansen van multimedia en de infosnelweg onvoldoende blijken te beseffen en zeer traag benutten, alle mooie woorden rond nationale actieplannen en Overheidsloket 2000 ten spijt.

Misschien wel de belangrijkste implicatie van de infosnelweg, c.q. het Internet en het grafische Web, is de ontwikkeling richting de Virtuele Marktplaats, waar we straks een groot deel van onze handel en boodschappen kunnen doen,inclusief betalingen. Dit leidt tot een enorme verschuiving in distributiekanalen en verlaging van de inkoop- en verkoopkosten van bedrijven. Een aardverschuiving die ons werk, maar ook ons privéleven ingrijpend zal beïnvloeden.

Multimedia wordt vaak slecht begrepen. Dat komt doordat het een integratietechnologie is. Multimedia leunt op bijna alle denkbare technische disciplines van wasautomaten tot communicatienetwerken en IT. Het heeft natuurlijk weinig zin om alle bits en bytes van alle mogelijke inpasbare technologieën te bespreken. Daarom concentreren we ons op die elementen die essentieel zijn voor een multimediale, breedbandige, technische infrastructuur:

de toegevoegde waarde van multimedia en haar toepassingen;
de ontwikkeling van multimedia- en hypermediaplatformen met als belangrijkste klapper het World Wide Web;
multimediale document- en databasesystemen, en zoekrobotten op het Web zoals de onovertroffen Lycos;
de Multimedia PC, optische opslagmedia, datacommunicatienetwerken, compressie en communicatieprotocollen die als basisinfrastructuur voor de infosnelweg een stormachtige ontwikkeling doormaken.

Op basis van grondig onderzoek zijn een aantal adviezen te geven aan investeerders in en ontwikkelaars van multimedia. Belangrijk is niet naïef aan te nemen dat multimedia (altijd) vanzelfsprekend tot verbeteringen in de communicatie, overdracht van informatie, leidt. Dat blijkt onzin, hype, te zijn. Alleen bij zeer zorgvuldige toepassing is multimedia echt effectief. Maar dan zijn er ook stevige produktiviteitsverbetering te realiseren in bijvoorbeeld onderwijs en verkoop.

Voorwoord

Deze volledig vernieuwde, en behoorlijk uitgebreide versie van Multimedia, infrastructuur voor tekst, beeld en geluid uit 1993 is de weerslag van inmiddels zo'n zes jaar ervaring in multimedia. Ervaring die varieert van de ontwikkeling en specificatie van pan-europese multimediasystemen (MS'en), het uitwerken van business-concepten voor multimediadiensten, het onderzoeken van de toegevoegde waarde van multimedia, tot het uitwerken van internationale multimediastrategieën voor diverse bedrijven. Veel materiaal is verrijkt op basis van publikaties in diverse (internationale) vakbladen en mijn promotie-onderzoek naar multimediale marketingsystemen. Met dit boek wil ik vooral de multimediapraktijk belichten. Wat hebben we aan multimedia? Voegt het echt iets toe? Waar en wanneer heeft het zin? Wanneer absoluut niet? Welke ontwikkelingen en trends moeten we in de gaten houden, en welke moeten we met meer argwaan bekijken en kunnen we beter links laten liggen? Het overmatig enthousiasme, de multimediahype, moeten we snel achter ons laten, wanneer we echt willen profiteren van wat multimedia ons te bieden heeft. Helaas schieten vrijwel alle multimediaboeken wat dit betreft volledig tekort: ze spiegelen de lezer voortdurend voor dat multimedia synoniem is met effectiever communiceren. Deze fundamentele stelling blijkt flink afgezwakt te moeten worden zoals we op basis van experimentele literatuur kunnen zien. Dat betekent nogal wat. We moeten ons dus vooral niet laten verleiden tot het neerknallen van een multimediakiosk in iedere winkel of andere openbare locatie, of het zomaar investeren in een willekeurige multimediacursus of andersoortig systeem. Dat is geld weggooien. We moeten ons laten leiden door de lessen uit het verleden. We moeten met meer beleid, geleid door inzichten in de toegevoegde waarde van MS'en, onze investeringen bepalen. Alleen dan zijn we in staat sneller vooruit te komen en een goede Return on Investement te realiseren. Zeer enerverend voor multimedia-analisten is dat de reeds jaren geleden voorspelde doorbraak vandaag de dag ook werkelijk plaatsvindt, gedragen door het succes van distributiemedia als Internet en CD-ROM, Multimedia PC's, enz. Veel sceptici hebben ongelijk gekregen. Het aanzien van onze "machineparken" in woning, op kantoor, in de auto of op publieke locaties is volledig van gezicht aan het veranderen. Misschien dat de machine met het menselijke gezicht toch nog werkelijkheid gaat worden dankzij multimedia-ontwikkelingen met virtual reality-technieken in het verlengde. Hierbij wil ik voor hun prikkelende begeleiding van mijn promotie-onderzoek, dat aan verschillende delen van dit boek ten grondslag heeft gelegen, mijn dank uitspreken aan professor dr. Henk Sol en dr. Kees van der Meer van de Technische Universiteit Delft, en voor haar geduld en grappen Judith van den Hul. Verder mijn dank aan al die collega's van achtereenvolgens Cap Gemini, KPN Research, en PTT Telecom/AT&T-Unisource die mij in mijn denken verder hebben geholpen.