door Martijn Hoogeveen

Voor Nederland distributieland (http://www.hidc.nl/html/vv/ndl/nl/index.html) is logistiek management het kernproces. We hoeven slechts te denken aan het Rotterdams Havenbedrijf, Schiphol, de brede maatschappelijke discussie over de Betuwelijn, de tweede nationale luchthaven, nachtvluchten bij vliegveld Beek.. om te beseffen hoe belangrijk logistiek voor ons is. Onze logistieke competenties rijken zover terug als de Hanzetijd, de Verenigde Oost-Indische Compagnie, en Amsterdam als belangrijkste stapelhaven in de tijd van de Bataafse Republiek. Onze logistieke bedrijven zoals overslagbedrijf ECT, luchtvrachtvervoerder KLM Cargo, transporteurs als Frans Maas en pakketvervoerder PTT Post/TNT schoppen het internationaal ver. Vandaag de dag kan geen van deze bedrijven het stellen zonder logistieke informatiesystemen. Wanneer deze kernsystemen enkele dagen onverhoopt op tilt slaan, betekent dat het faillissement van deze vlaggenschepen van de nationale economie. Is het verwonderlijk dat naast het Duitse SAP (http://www.sap.com/) BAAN uit Putten (http://www.baan.com/news/default.htm) de twee grote softwareleveranciers van logistieke oplossingen zijn? De persberichten op deze site gaan met name in op de financiële resultaten. Terwijl de omzet van BAAN in het eerste kwartaal 1997 $123.9 miljoen was, een groei met 59% ten opzicht van het eerste kwartaal 1996, is SAP reeds een miljardenbedrijf (DM 3,72 miljard in 1996) dat iets minder snel groeit. Van 11-13 juni is er rondom de SAP-producten en hun toepassingen een congres: SAPPHIRE '97 in Amsterdam. Dit congres focust zich op bedrijfstoepassingen en internetontwikkelingen rond R/3. Zoals de meeste eigentijdse producten worden ook voor R/3 onder meer Web- en Java-koppelingen geboden. Dit maakt het mogelijk om SAP ook aan te sluiten op applicaties op Internet, Intranet of Extranet. Je kunt een uitnodiging voor SAPPHIRE’97 ophalen bij de SAP-site. BAAN is inmiddels aangeland bij de vierde update van hun software-omgeving: BAAN IV genoemd. BAAN was zich oorspronkelijk als luis in de pels aan het invechten in de door SAP gedomineerde markt. Hoge groeicijfers, goede partnerkeuze en een goede productlijn hebben BAAN gebracht tot waar het nu is: een speler waarmee rekening gehouden moet worden. Zoals het zo mooi heet biedt BAAN Dynamic Enterprise Modeling voor de gehele logistieke keten.

Naar analogie van de logistiek en Nederland Distributieland heeft ook menig beleidsmaker naar voren gebracht dat Nederland in de informatie-eeuw een infotransporteur en infodistributeur van formaat zou moeten worden. Ook het Jacques Delors Information Center (http://www.cijdelors.pt/inform/difusaoi.html) onderschrijft het belang van informatiedistributie opdat - een van Delors’ stokpaardjes - Europa niet verder achterop raakt in de internationale race. En dan moeten we infologistiek als vakgebied goed onder de knie krijgen. Zonder dat de politiek het beseft, is de Nederlandse droom al deels in vervulling aan het gaan, namelijk op het terrein van datatransport: Amsterdam is het belangrijkste Europese knooppunt voor internationaal IP-verkeer geworden, door de aanwezigheid van instituten als SARA en Surfnet, door de centrale ligging, en de aantrekkingskracht op internationale IT-bedrijven zoals AT&T & Unisource. Steeds meer ISP’s vestigen zich zo dicht mogelijk bij dit knooppunt om de kosten voor connectiviteit met de Amsterdamse IP Exchange zo laag mogelijk te houden.

Waar Nederland zeker niet in voorop loopt is de internetdienstverlening die logistieke bedrijven aanbieden via het Internet. Interessant is bijvoorbeeld de Federal Express site. Federal Express ondersteunt onder meer het opnemen van bestellingen (http://www.fedex.com/svcform.html ), en maakt gebruik van de overigens niet 100% waterdichte, maar voor de meeste gevallen wel afdoende, beveiliging van Netscape (https://www.fedex.com/cgi-bin/ship_it/interNetShip ). Netjes is bijvoorbeeld ook dat DHL haar klanten tracking & tracing aanbiedt, d.w.z. klanten kunnen via internet bekijken waar hun pakketjes op welk moment zijn (http://www.dhl.com/track/track.html). Dit scheelt een heleboel klantvragen bij de helpdesk van DHL. Gezien de operationele kosten van een helpdesk, geen domme toepassing. Een commercieel aardigheidje is verder dat UPS een snelle on-line kostencalculatie aanbiedt aan haar potentiële afnemers. (http://www.ups.com/using/services/rave/rate.html ). Veel verder komen de logistieke dienstaanbieders meestal nog niet. En dat terwijl onderzoekers Edward Morash e.a. - in de International Journal of Physical Distribution & Logistics Management (http://www.mcb.co.uk/liblink/ijpdlm/jourhome.htm) - constateren dat logistieke klant-interfaces aanbieden de grootste invloed op bedrijfsprestaties hebben. Met andere woorden: via het Web bereikbaar zijn voor klanten biedt een groot competitief voordeel. . Hierbij komt De grote waarde van logistiek als overkoepelende functie is dat competitief voordeel behaald kan worden over de functies van een waardeketen heen, in plaats van door sub-optimalisatie binnen een individuele functie (http://www.mcb.co.uk/cgi-bin/taos_doc.pl?unix+1+contents+159+query+jour+adj+ijpdlm+%25BREAK%25+contents%3 - absf .

Wanneer informatie steeds belangrijker gaat worden in onze economie, zal het belang van fysieke distributie in relatieve zin afnemen. Dan doen we er nu goed aan om ons op de toekomst te richten: de informatie-industrie. Onze schepjes voor modder en zand blijven we nodig hebben, maar infodistributie-tools worden belangrijker. Het vervelende is dat het zeer de vraag is of Nederland enig onderscheidend vermogen heeft in deze, en of de informatie-economie zich nog iets aan landsgrenzen gelegen laat liggen.

Waar Nederland in ieder geval wel onderscheidend vermogen heeft is in de rijkdom aan in ons land gevestigde uitgevers. Reed-Elsevier, Wolters-Kluwer, Polygram & VNU blazen ook internationaal hun partijtje behoorlijk mee. Wanneer deze partijen erin slagen met grotere innovatieve slagkracht de internationale kansen te benutten die IP-gebaseerde netwerken bieden, dan leidt dat vanzelf tot een situatie waarin ons land een belangrijk informatieknooppunt wordt. Natuurlijk vloeit veel repetitief infowerk weg naar lage lonen landen, maar veel nieuwe creatieve bedrijvigheid kan dan ontstaan. Onder andere de regie over de uitgeefwaardeketen - infologistiek management - biedt een nieuwe kans. Kern van ieder succesvol logistieke onderneming is grootschaligheid. Dus, alleen wanneer we infodistributie op grootschalige manier weten te organiseren kan partij geboden worden aan de kleine innovators zoals CD-Now die nu hun eerste schreden zetten. Dan wordt Nederland Distributieland een Infoland.

Om de drie weken schrijft prof dr Martijn Hoogeveen, manager Partnership & Service Development bij PTT Telecom Internetdiensten, op deze plek over de beste Internet-sites rond een thema dat interessant is voor de lezers van Computable.