De eerste internethandelszwaluwen zijn nu ook in Nederland waargenomen. Het is nog geen zomer, maar toch zijn de eerste innovatieve toepassingen al gesignaleerd. Proxis.nl probeert vanuit België de vaste boekenprijs in Nederland te omzeilen (http://www.proxis.nl/), Bruna.nl (http://www.bruna.nl/) krijgt steeds meer aanvragen, de legio pornostudio’s doen goede zaken, Ilse.nl (http://www.ilse.nl) draait volledig op advertentie-inkomsten, en Kas-Associatie.com (http://www.kas-associatie.com/) heeft al duizenden Nederlanders in het buitenland commercieel aan zich weten te binden. Steeds meer voorbeelden volgen. Ook de Nederlandse initiatieven beginnen dus volwassen te worden. Dat bleek ook nog eens uit het grote aantal serieuze inzendingen ten behoeve van de uitreiking van de Broos van Erp-prijs (zie http://videonet.hetnet.nl) door Wijers in Mediaplaza (http://www.mediaplaza.nl) voor innovatieve ICT-starters. De serviceapotheek.nl (http://www.serviceapotheek.nl/) werd de winnaar. Typerend voor de vaderlandse temperatuur was wel dat er nog geen centje internethandel bij was, maar misschien was het de informatie over Viagra die de jury aansprak. Impotentie komt in de beste kringen voor. Echte innovaties zoals Nedstat.nl (http://www.nedstat.nl) en Digicash met e-cash (http://www.digicash.com/), die internationale erkenning hebben gekregen, kwamen niet verder dan een nominatie. Ronduit schattig is verder de toekenning van de troostprijs - fl. 50.000 van het Silicon Polder Fund van Jan Baan, tevens jurylid bij de Broos van Erp-prijs - aan Gopher Publishers (http://www.gopher.org ): een uitgever en een auteur die een boek in een oplage van 1 exemplaar op verzoek printen. De aanleiding tot Gopher was dat de auteur zijn boek bij geen uitgever geaccepteerd wist te krijgen. Helaas is er net zo min als bij de Service Apotheek sprake van enige substantie aan online transacties. Wat beweegt de jury om zwaluw-kuikens tot winnaars uit te roepen? Het hoge aaibaarheidsgehalte misschien? Waar de laatste maanden op het Nederlandse web het hek wel van de dam is, is bij banenbanken zoals carriere online (http://www.cipcarriereonline.nl/). Niet vreemd in een tijd van schaarste aan gekwalificeerd personeel. Van vergelijkbare orde is dat Telegraaf-i (http://auto.telegraaf.nl/) begon met het online brengen van de meest bekeken Speurders: die voor auto's. Blijkbaar is het online zoeken door annonces een gewaardeerde verbetering.

Wanneer komt de echte doorbraak voor internethandel in Nederland? Wanneer we een penetratie van meer dan 20% bereiken zoals in de VS al het geval is, waar elektronische handel in 1998 flink op gang gekomen is. Met 12% penetratie medio 1998 staan we pas op de drempel van een massamedium en zal 1999 voor Nederland het jaar worden dat internethandel onomkeerbaar op gang komt. Het prille internationale succes van internet als handelsmedium is nog onvoldoende tot Nederlandse directiekamers doorgedrongen en men weet nog onvoldoende hoe de kansen te benutten vanuit de huidige organisatie. Vaak is het verstandig een apart organisatieonderdeel resultaatverantwoordelijk te maken voor internethandel. Wanneer dit moeilijk binnen de huidige organisatie is te doen, omdat het bestaande dealerkanaal hiertegen protesteert, is het verstandig extern een aparte de@ler in het leven te roepen, die op dezelfde commerciële voorwaarden mag opereren als normale dealers.

Voor een individuele ondernemer is internethandel, het opzetten van een de@ler - zeker geen gebaand pad. Nog steeds moet hij zelf veel laten ontwikkelen. Gelukkig zijn er partijen die een one-stop-shopping-betaalfunctie voor meerdere veelgebruikte betaalsystemen aanbieden en worden logistieke interfaces gestandaardiseerd. Grootschalige e-commerce-platformen komen eraan in Europa. Kijk bijvoorbeeld naar T-mart (http://www.tmart.de) van Deutsche Telekom op basis van Intershop Online en Open Market. Ook in Nederland zijn dergelijke ontwikkelingen onderweg.

Wat doet onze overheid - die goed is in het verbeteren van de algemene economische randvoorwaarden - om internethandel in Nederland te stimuleren? Niet echt veel, ook omdat zij nog maar zeer weinig van internethandel snapt. Op zich hoeft dat ook niet, maar met het uitbrengen van het Nationaal ActiePlan E-commerce (http://info.minez.nl/ecom/english/hinx00.htm) liegen de pretenties er niet om. Het vaderland moet het internethandelscentrum van Europa gaan worden. Overigens schrijft iedere Europese overheid dit momenteel op in haar beleidsnota’s ;-) . Dit plan bevat minstens zoveel hoopgevende beelden als het NAP Elektronische Snelweg, hoewel de overheid op dat laatste punt zeer weinig positieve ontwikkelingen heeft laten zien die significant hebben bijgedragen aan de ontwikkeling ervan. Op het gebied internethandel verwacht ik dus niet veel van de overheid. Is ook niet erg, wanneer de overheid zich maar succesvol concentreert op haar huiswerk: de beste randvoorwaarden scheppen voor internethandel. Het niet belasten van pure internettransacties - zoals voorgesteld in de Clinton-plannen - is een goed voorbeeld van positief beleid. Dat zou wel eens beleid kunnen worden die zijn schaduw tot ver in de volgende eeuw vooruitwerpt. Waarop terug gekeken wordt als een historische beslissing die door tijdgenoten onvoldoende gewaardeerd werd. Een New De@l dus.

Om de vier weken schrijft dr. Martijn Hoogeveen over de beste Internetsites rond een interessant IT-onderwerp. Reageer s.v.p. via het discussieforum internet: http://www.computable.nl/discussie. Alle URL’s van de genoemde sites staan in Computable Online: http://www.bpa.nl/computable/internet.

© 1995-2002 Martijn Hoogeveen